Cumhuriyet Müzesi (II. TBMM Binası)

Cumhuriyet Müzesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ve modernleşme sürecine doğrudan tanıklık etmiş II. Türkiye Büyük Millet Meclisi binasında hizmet vermektedir. Yapı, Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın önemli temsilcilerinden Mimar Vedat Tek tarafından 1923 yılında Cumhuriyet Halk Fırkası toplantı binası olarak tasarlanmış; I. TBMM binasının yetersiz kalması üzerine Meclis binasına dönüştürülerek 18 Ekim 1924’te kullanılmaya başlanmıştır.

Yapı, 1924–1960 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak kullanılmış; Atatürk ilke ve devrimlerinin hayata geçirilmesi, çağdaş yasaların kabulü, önemli uluslararası antlaşmaların imzalanması ve çok partili siyasal yaşama geçiş gibi Cumhuriyet tarihinin kritik gelişmelerine tanıklık etmiştir. Mustafa Kemal Atatürk, 15–20 Ekim 1927 tarihleri arasında Büyük Nutuk’u bu binadaki Genel Kurul Salonu’nda okumuştur.

Müzede Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar dönemlerine ait kişisel eşyalar, fotoğraflar, belgeler, Meclis çalışmalarına ilişkin objeler ve dönemin önemli siyasi kararlarını anlatan eserler sergilenmektedir. Atatürk’ün 10. Yıl Nutku’nu okuduğu mikrofon da koleksiyonun dikkat çekici parçalarındandır. Bina, onarım ve düzenlemelerin ardından 30 Ekim 1981’de Cumhuriyet Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.