Kurtuluş Savaşı Müzesi (Birinci TBMM Binası)

Kurtuluş Savaşı Müzesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecinin en önemli mekânlarından biri olan I. Türkiye Büyük Millet Meclisi binasında hizmet vermektedir. Birinci Millî Mimarlık Dönemi’nin Ankara’daki erken örneklerinden olan yapı, başlangıçta İttihat ve Terakki Fırkası için tasarlanmış; Millî Mücadele yıllarında Ankara’da uygun bir meclis binasının bulunmaması üzerine tamamlanarak 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisinin açıldığı bina olmuştur.

Bina 23 Nisan 1920–15 Ekim 1924 tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak kullanılmıştır. Kurtuluş Savaşı’nın yönetilmesi, yeni devletin temel kurumlarının oluşturulması, 1921 Anayasası’nın hazırlanması, İstiklâl Marşı’nın kabulü, Başkomutanlık Kanunu ve Cumhuriyet’e uzanan çok sayıda tarihî karar bu yapıda alınmıştır.

Müzede Genel Kurul Salonu, Riyaset Divanı Odası, Encümen odaları ve dönemin çalışma mekânları tarihî düzenleriyle görülebilmektedir. Koleksiyonda Mustafa Kemal Atatürk ve bazı milletvekillerine ait kişisel eşyalar, İstiklal Madalyaları, savaş araç ve gereçleri, Teşkilât-ı Esasiye Kanunu taslakları, döneme ait haberleşme araçları, belgeler, fotoğraflar ve yağlı boya eserler bulunmaktadır. Binada ayrıca Lozan Antlaşması’nın imzalandığı masa da sergilenmektedir.

Yapı 23 Nisan 1961’de “Büyük Millet Meclisi Müzesi” adıyla ziyarete açılmış; gerçekleştirilen yenileme çalışmalarının ardından 23 Nisan 1981’de “Kurtuluş Savaşı Müzesi” adını almıştır. Günümüzde TBMM Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı bünyesinde hizmet vermektedir.