İhtimaller Evreni

“‘İhtimaller Evreni’, Ursula K. Le Guin’in insanlık anlatısının kökenine dair radikal bir önerme sunduğu ‘Çuval Kuramı’ ile Merve Turan’ın üretim pratiğinde belirginleşen akvaryum metaforu arasında bir akrabalık kuruyor. Le Guin’e göre insanlığın ilk kültürel aracı bir silah değil; tohumları, kökleri ve hikâyeleri bir araya getiren, yaşamı taşıyan bir çuvaldır. Turan’ın akvaryumu da benzer biçimde doğrusal ve kahraman merkezli bir anlatıyı reddeder. İçinde yüzdüğümüz ama çoğu zaman fark etmediğimiz bir ortam olarak akvaryum, yaşamın büyük anlatılar yerine küçük, çoğul ve kırılgan parçalarla kurulduğunu hatırlatır.Sergi, tek bir gerçeği işaret etmek yerine aynı suyun içinde farklı derinliklerde var olan olasılıkları görünür kılar. Burada cesaret, bir zirveye ulaşmak değil; derine inmeyi göze alabilmektir. Akvaryumun dibindeki taşlar ve kumlar, çuvalın içinde biriken nesneler gibi ele alınır. Yerleşmiş düşüncelere ve dokunulmamış katmanlara temas edildiğinde su bulanır; çuval karışır. Tam da bu hareketin içinden yeni hikâyeler doğar. İyileşme ise bir zaferden çok, taşları yerinden oynatmanın sorumluluğunu almak ve geçmişle daha yumuşak bir temas kurabilmek anlamına gelir.Turan’ın eserlerinde tekrar eden formlar, sanatçının yaşam boyunca çuvalında biriktirdiği nesneler ve kişisel koruyucular olarak belirir. Bu formlar, hikâyeyi fetih üzerinden değil yaşamın sürekliliği üzerinden okumayı önerir. Bu evrende zaman doğrusal değildir; geçmiş, şimdi ve gelecek çuvalın içinde yan yana duran parçalar gibi birbirine değerek aynı akışta taşınır.Sergideki işlerin yüzeyindeki neşe ve renkli doku, derinlikteki bulanıklığı inkâr etmez. Tıpkı çuvalın içindeki karmaşanın yaşamı mümkün kılması gibi, akvaryumun dibindeki hareket de yüzeye bir titreşim olarak yansır. ‘İhtimaller Evreni’, bir kahramanın yolculuğundan ziyade; taşıdığımız yüklerle birlikte ilerleyebilmenin, belirsizlikle yaşamayı öğrenmenin ve ihtimallerin açık kalmasına izin vermenin şiirsel bir ifadesini sunar.”